Οι Αμαζόνες
Οι Αμαζόνες στην ελληνική μυθολογία ήταν ένας θρυλικός λαός αδάμαστων γυναικών πολεμιστριών, γνωστών για τη στρατιωτική τους δεινότητα, την ανεξαρτησία τους και την απόλυτη αφοσίωσή τους στη μάχη.
Προέλευση και Κοινωνία
Καταγωγή: Θεωρούνταν κόρες του θεού του πολέμου, Άρη, και της νύμφης Αρμονίας.
Γεωγραφία: Οι μύθοι τις τοποθετούν στα όρια του τότε γνωστού κόσμου, κυρίως στον ποταμό Θερμώδοντα στον Εύξεινο Πόντο (σημερινή βόρεια Τουρκία), με πρωτεύουσα τη Θεμίσκυρα, αλλά και στις στέπες της Σκυθίας ή στη Λιβύη.
Κοινωνική δομή: Μια αποκλειστικά γυναικεία μητριαρχική κοινωνία.
Οι άνδρες είτε δεν επιτρέπονταν, είτε κρατούνταν σε ρόλους δούλων.
Για τη συνέχιση του είδους ενώνονταν περιοδικά με άνδρες γειτονικών λαών (όπως οι Γαργαρείς)· κρατούσαν μόνο τα κορίτσια, τα οποία εκπαίδευαν από νωρίς στην τοξοβολία, την ιππασία και τον πόλεμο.
Οπλισμός και Χαρακτηριστικά
Εξοπλισμός: Πολεμούσαν κυρίως έφιππες. Χρησιμοποιούσαν τόξο, ακόντιο, τον περίφημο διπλό πέλεκυ (λάβρυ) και μια ελαφριά ασπίδα σε σχήμα μισοφέγγαρου (πέλτη).
Το όνομα: Η λαϊκή αρχαία ετυμολογία απέδιδε το όνομα στο στερητικό α- και τη λέξη μαζός (μαστός), υποστηρίζοντας ότι έκαιγαν τον δεξιό τους μαστό για να χειρίζονται ανεμπόδιστα το τόξο.
Στη σύγχρονη γλωσσολογία και στην κλασική τέχνη, ωστόσο, απεικονίζονται πάντα με αρτιμελές σώμα, και το όνομα πιθανόν συνδέεται με ιρανικές ρίζες που σημαίνουν «πολεμιστές».
Οι Μεγάλες Μυθολογικές Συγκρούσεις (Αμαζονομαχίες)
Ηρακλής: Ο ένατος άθλος του ήρωα ήταν να πάρει τη μαγική ζώνη της βασίλισσας Ιππολύτης, δώρο του Άρη.
Θησέας και η εισβολή στην Αθήνα: Ο Θησέας απήγαγε την Αμαζόνα Αντιόπη (ή Ιππολύτη).
Σε αντίποινα, οι Αμαζόνες εισέβαλαν στην Αττική και πολιόρκησαν την Αθήνα μέχρι τον Άρειο Πάγο, όπου τελικά ηττήθηκαν.
Τρωικός Πόλεμος: Η βασίλισσα Πενθεσίλεια οδήγησε τις Αμαζόνες στο πλευρό των Τρώων.
Πολέμησε με απαράμιλλο θάρρος μέχρι που έπεσε νεκρή από το δόρυ του Αχιλλέα, ο οποίος, αντικρίζοντας το πρόσωπό της τη στιγμή του θανάτου της, συγκλονίστηκε από την ομορφιά και τη γενναιότητά της.
Ιστορικός Πυρήνας Σύγχρονες αρχαιολογικές ανασκαφές σε τύμβους (κουργκάν) στις στέπες της Ουκρανίας και της νότιας Ρωσίας έχουν αποκαλύψει ταφές Σκυθών και Σαυροματών γυναικών θαμμένων με πλήρη πολεμικό οπλισμό, τόξα και τραύματα μάχης, αποδεικνύοντας ότι ο μύθος βασίστηκε σε πραγματικές νομαδικές κοινωνίες όπου οι γυναίκες πολεμούσαν έφιππες πλάι στους άνδρες.
Οτι έκαιγαν τον δεξιό τους μαστό Πρόκειται για έναν από τους πιο διαδεδομένους μύθους που κατέρρευσε εντελώς τόσο από την αρχαιολογική έρευνα όσο και από τη μελέτη της ίδιας της αρχαίας τέχνης.
Γιατί αποδείχτηκε ψέμα:
Η αρχαία τέχνη τις διαψεύδει: Σε χιλιάδες παραστάσεις αγγείων, γλυπτών και αναγλύφων (όπως στον Παρθενώνα ή στον ναό του Απόλλωνα στις Βάσσες), οι Αμαζόνες απεικονίζονται πάντοτε με δύο κανονικά στήθη.
Συχνά έχουν τον έναν ώμο ή το ένα στήθος ακάλυπτο από τον χιτώνα για ελευθερία κινήσεων, αλλά το σώμα τους είναι απολύτως άθικτο και αρτιμελές.
Παρετυμολογία των αρχαίων: Ο ισχυρισμός ξεκίνησε από τον ιστορικό Ελλάνικο (5ος αι. π.Χ.), ο οποίος προσπάθησε να εξηγήσει τη λέξη με λαϊκή ετυμολογία: από το στερητικό α- και το μαζός (στήθος), υποθέτοντας αυθαίρετα ότι «δεν είχαν στήθος».
Στην πραγματικότητα, το όνομά τους προέρχεται πιθανότατα από αρχαίες ιρανικές/ινδοευρωπαϊκές ρίζες Άλλο ένα Ψέμα (όπως το ha-mazan, που σημαίνει «πολεμιστής»).
Πρακτική και ιατρική αδυναμία: Ένας τέτοιος ακρωτηριασμός και καυτηριασμός σε νεαρή ηλικία, με τις ιατρικές συνθήκες της εποχής, θα προκαλούσε θανάσιμες μολύνσεις, νέκρωση των μυών του θώρακα και του ώμου, καθιστώντας τες ανίκανες να τεντώσουν τόξο ή να κρατήσουν όπλο.
Αρχαιολογικά ευρήματα: Οι σκελετοί των πραγματικών πολεμιστριών (των Σκυθισσών) που ανακαλύφθηκαν σε ταφικούς τύμβους δείχνουν γυναίκες με εξαιρετική φυσική κατάσταση, πλήρη οστική δομή στον θώρακα και χωρίς καμία ένδειξη τέτοιων πρακτικών.
Ήταν καθαρά μια επινόηση των αρχαίων σχολιαστών που εντυπωσιάστηκαν από το όνομα και έπλασαν μια ιστορία γύρω από αυτό.
ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΣΤΡΑΤΑΚH (valentina) ΣΧΕΔΙΑΣΤΡIΑ ΔΗΜΗΟΥΡΓΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ
Σχόλια