Ο ΔΙΟΝΥΣΟΣ

Αυτή η εικόνα δείχνει τον θεό Διόνυσο και την Αριάδνη σε λεπτομέρεια από τον περίφημο Κρατήρα του Δερβενίου.

Ο Διόνυσος αποτελεί ίσως την πιο ανατρεπτική και πολυσύνθετη μορφή για τα κείμενα που γράφεις σχετικά με τους Ολύμπιους, Σε αντίθεση με τη σταθερότητα και την τάξη των άλλων θεών, ο θεός του κρασιού, της έκστασης, της βλάστησης και του θεάτρου εκπροσωπεί το πάθος, την απελευθέρωση από τα δεσμά της λογικής και τη ζωτική ορμή της φύσης.

1. Η Διπλή Γέννηση (Ο «Διθύραμβος»)

Ο Διόνυσος ξεχωρίζει ως ο μοναδικός Ολύμπιος θεός με θνητή μητέρα. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Δίας ερωτεύτηκε την πριγκίπισσα της Θήβας, Σεμέλη.

Η Ήρα, τυφλωμένη από ζήλια, μεταμορφώθηκε σε γριά τροφό και έπεισε τη Σεμέλη να ζητήσει από τον Δία να της εμφανιστεί με όλη του τη θεϊκή μεγαλοπρέπεια.

Ο Δίας, έχοντας δώσει όρκο να της κάνει ό,τι του ζητήσει, εμφανίστηκε με τις αστραπές και τους κεραυνούς του, με αποτέλεσμα η θνητή Σεμέλη να καεί ζωντανή.

Ο Δίας πρόλαβε να σώσει το αγέννητο βρέφος από τη μήτρα της, το έραψε στον δικό του μηρό και το κράτησε εκεί μέχρι να ολοκληρωθεί η κύηση.

Έτσι, ο Διόνυσος γεννήθηκε δεύτερη φορά απευθείας από τον πατέρα του, κατακτώντας με αυτόν τον τρόπο τη θεϊκή φύση και την αθανασία.

2. Οι Περιπλανήσεις και η Εδραίωση της Λατρείας

Η Ήρα δεν σταμάτησε να τον κυνηγά, χτυπώντας τον με τρέλα.

Ο Διόνυσος περιπλανήθηκε σε ολόκληρη την Ανατολή —από την Αίγυπτο και τη Φρυγία (όπου η ντόπια θεά Κυβέλη τον θεράπευσε και τον μύησε στα δικά της μυστήρια) μέχρι την Ινδία.

Κατά την επιστροφή του στην Ελλάδα, έφερε μαζί του την καλλιέργεια του αμπελιού.

Η εδραίωση της λατρείας του συνάντησε συχνά σκληρή αντίσταση από βασιλιάδες που αρνούνταν την «αταξία» που έφερνε η νέα θρησκεία.

Μυθικά πρόσωπα όπως ο Λυκούργος στη Θράκη και ο Πενθέας στη Θήβα αρνήθηκαν να τον αναγνωρίσουν, με αποτέλεσμα ο θεός να τους τιμωρήσει με φρικτό τρόπο, αποδεικνύοντας τη σκοτεινή και αδυσώπητη πλευρά της φύσης του.

3. Σύμβολα και Ακόλουθοι

Η εικονογραφία του προσφέρει εξαιρετικά πλούσιο υλικό:

Ο Θύρσος: Ένα ραβδί από μάραθο ή νάρθηκα, τυλιγμένο με κισσό και αμπελόφυλλα, που κατέληγε σε ένα κουκουνάρι. Ήταν το ιερό όπλο του ίδιου και των πιστών του.

Τα Ζώα: Οι πάνθηρες, οι λεοπαρδάλεις και οι ταύροι ήταν ιερά ζώα του. Συχνά απεικονίζεται να οδηγεί άρμα που το σέρνουν μεγάλα αιλουροειδή.

Ο Θίασος: Ο Διόνυσος δεν ταξίδευε ποτέ μόνος.

Τον συνόδευαν οι Μαινάδες (ή Βάκχες), γυναίκες που περιέρχονταν σε κατάσταση ιερού παροξυσμού στα δάση, και οι Σάτυροι, πλάσματα με χαρακτηριστικά τράγου ή αλόγου, που συμβόλιζαν τα αχαλίνωτα φυσικά ένστικτα.

4. Ο Θεός του Θεάτρου

Η μεγαλύτερη ίσως προσφορά της λατρείας του Διονύσου στον δυτικό πολιτισμό είναι η γέννηση του θεάτρου.

Στην Αθήνα, τα «Μεγάλα Διονύσια» ήταν η πιο λαμπρή γιορτή μετά τα Παναθήναια.

Μέσα από τους διθυράμβους (χορωδιακούς ύμνους προς τιμήν του) και τον χορό των μεταμφιεσμένων πιστών, γεννήθηκαν σταδιακά η Τραγωδία, η Κωμωδία και το Σατυρικό δράμα.

Το θέατρο λειτουργούσε ως μια μορφή συλλογικής ψυχοθεραπείας και ψυχικής απελευθέρωσης.

Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, ο Διόνυσος λατρευόταν και με τα επίθετα , «Λύσιος» και «Ελευθερεύς» αυτός δηλαδή που λύνει τα δεσμά των ανθρώπων από τις καθημερινές έγνοιες

'

Άρης και Διόνυσος

ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΣΤΡΑΤΑΚH (valentina) ΣΧΕΔΙΑΣΤΡIΑ ΔΗΜΗΟΥΡΓΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ