Ασκληπιός:
Στην αυγή της ελληνικής μυθολογίας, τα όρια μεταξύ θεϊκού και ανθρώπινου ήταν συχνά ρευστά.
Καμία μορφή δεν ενσαρκώνει αυτό το πέρασμα τόσο έντονα όσο ο Ασκληπιός. Ξεκινώντας από την ομηρική παράδοση ως ένας θνητός «άμωμος ιατρός», εξελίχθηκε στον κατεξοχήν θεραπευτή θεό της αρχαιότητας, διαμορφώνοντας θεμέλιες έννοιες της ολιστικής ιατρικής που επιβιώνουν έως σήμερα.
Η Γέννηση του Φωτός μέσα από την Τέφρα
Ο μύθος της καταγωγής του συνδέει άμεσα τη ζωή με τον θάνατο.
Γιος του θεού Απόλλωνα και της θνητής Κορωνίδας, ο Ασκληπιός αντίκρισε το πρώτο του φως μέσα από μια τραγωδία: όταν η μητέρα του απίστησε, τιμωρήθηκε με θάνατο από την Άρτεμη.
Την ώρα που η σορός καιγόταν στη νεκρική πυρά, ο Απόλλωνας επενέβη και απέσπασε το αγέννητο βρέφος μέσα από τα σπλάχνα της.
Η ανατροφή του ανατέθηκε στον σοφό Κένταυρο Χείρωνα στα δάση του Πηλίου. '
Εκεί, ο Ασκληπιός μυήθηκε στις ιδιότητες των βοτάνων, στην ανατομία και στη χειρουργική.
Σύμφωνα με την παράδοση, η θεά Αθηνά τού χάρισε το αίμα της Γοργόνας Μέδουσας: εκείνο από τη δεξιά πλευρά είχε τη δύναμη να γιατρεύει κάθε πληγή και να ανασταίνει νεκρούς, ενώ από την αριστερή ήταν θανατηφόρο δηλητήριο.
Το Όριο της Θνητότητας και η Αποθέωση
Η υπέρβαση των φυσικών νόμων έφερε τη ρήξη.
Ανασταίνοντας ανθρώπους όπως τον Ιππόλυτο, ο Ασκληπιός διατάραξε την κοσμική ισορροπία.
Ο Άδης παραπονέθηκε στον Δία ότι ο Κάτω Κόσμος ερήμωνε και ότι το σύνορο ανάμεσα σε θνητούς και αθάνατους κινδύνευε να καταργηθεί.
Ο κεραυνός του Δία έθεσε τέλος στην επίγεια πορεία του Ασκληπιού, όμως η πράξη αυτή δεν ήταν το τέλος του.
Αναγνωρίζοντας την ευεργεσία του προς την ανθρωπότητα, ο Δίας τον αποθέωσε, μετατρέποντάς τον σε θεό και τοποθετώντας τον ανάμεσα στα αστέρια ως τον αστερισμό του Οφιούχου.
Τα Ασκληπιεία: Η Πρώιμη Ολιστική Θεραπευτική
Από τον 6ο αιώνα π.Χ. και μετά, ο ελληνικός κόσμος γέμισε με θεραπευτικά κέντρα αφιερωμένα στη λατρεία του.
Με επίκεντρα την Επίδαυρο, την Κω, την Πέργαμο και την Τρίκκη, τα Ασκληπιεία λειτούργησαν ως τα πρώτα οργανωμένα νοσοκομεία-ασκληπιεία της αρχαιότητας, συνδυάζοντας:
Γεωγραφικό και Φυσικό Περιβάλλον: Χτίζονταν πάντα σε περιοχές με εξαιρετικό κλίμα, καθαρό αέρα, πηγές ιαματικού νερού και πλούσιο πράσινο.
Σωματικό Καθαρμό: Λουτρά, αυστηρή διατροφή, νηστεία και ήπια άσκηση προετοίμαζαν το σώμα.
Ψυχική Ανάταση: Θέατρα, μουσικές εκδηλώσεις και βιβλιοθήκες θεωρούνταν αναπόσπαστο κομμάτι της θεραπείας (όπως το περίφημο θέατρο της Επιδαύρου).
Την Εγκοίμηση (Incubatio): (Επώαση) Οι ασθενείς κοιμούνταν στο Άβατον, όπου κατά τη διάρκεια της νύχτας ο θεός εμφανιζόταν στο όνειρό τους, είτε θεραπεύοντάς τους άμεσα είτε υποδεικνύοντας τη θεραπευτική αγωγή που έπρεπε να ακολουθήσουν οι ιερείς-θεραπευτές.
Οικογένεια και Συμβολισμοί
Γύρω από τον Ασκληπιό συγκροτήθηκε μια ολόκληρη οικογένεια προσωποποιημένων εννοιών της υγείας:
Υγεία: Η διατήρηση της ευεξίας, της καθαριότητας και της πρόληψης.
Πανάκεια: Η θεραπεία για κάθε νόσο, το καθολικό ίαμα.
Ιασώ και Ακεσώ: Η διαδικασία της ανάρρωσης και της επούλωσης.
Μαχάων και Ποδαλείριος: Οι γιοι του, που αναφέρονται στην Ιλιάδα ως άριστοι στρατιωτικοί γιατροί, ενσαρκώνοντας τη χειρουργική και την εσωτερική ιατρική αντίστοιχα.
Το κατεξοχήν σύμβολό του, η βακτηρία (ράβδος) με το περιελιγμένο φίδι, παραμένει το παγκόσμιο έμβλημα των γιατρών. Τ
ο φίδι —που αποβάλλει το δέρμα του ανανεώνοντας τη ζωή του— συμβόλιζε την αναγέννηση, την εγρήγορση και την ισορροπία ανάμεσα στο φάρμακο και το δηλητήριο.
Η Γέφυρα προς τον Ιπποκράτη
Ο Ασκληπιός δεν υπήρξε απλώς ένας μύθος, αλλά η αναγκαία γέφυρα από τη μαγικο-θρησκευτική αντίληψη της ασθένειας προς την ορθολογική ιατρική επιστήμη.
Οι «Ασκληπιάδες», οι συντεχνίες των θεραπευτών που θεωρούσαν εαυτούς απογόνους του, κατέγραφαν συστηματικά τα συμπτώματα και τις θεραπείες σε ενεπίγραφες στήλες (ιάματα). Πάνω σε αυτή τη συσσωρευμένη εμπειρία πάτησε αργότερα ο Ιπποκράτης ο Κώος, για να θεμελιώσει την επιστημονική παρατήρηση και την ιατρική δεοντολογία.
ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΣΤΡΑΤΑΚH (valentina) ΣΧΕΔΙΑΣΤΡIΑ ΔΗΜΗΟΥΡΓΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ
Σχόλια