ΚΡΟΝΟΣ
Ο Κρόνος είναι μία από τις πιο σύνθετες, επιβλητικές και σκοτεινές μορφές της ελληνικής μυθολογίας.
Αποτελεί τη γέφυρα ανάμεσα στις πρωταρχικές κοσμικές δυνάμεις και την εγκαθίδρυση της τάξης των Ολύμπιων θεών.
Καταγωγή και Άνοδος στην Εξουσία
Γενεαλογία: Ήταν ο νεότερος, ο πιο φιλόδοξος και ο πιο τολμηρός από τους δώδεκα Τιτάνες, παιδιά της Γαίας (Γη) και του Ουρανού.
Ο Ευνουχισμός του Ουρανού: Ο Ουρανός φυλάκιζε τα τερατώδη παιδιά του (Κύκλωπες και Εκατόγχειρες) στα έγκατα της Γης (Τάρταρα), προκαλώντας αφόρητο πόνο στη Γαία.
Εκείνη κατασκεύασε ένα κοφτερό δρεπάνι από αδαμάντιο και ζήτησε εκδίκηση.
Μόνο ο Κρόνος τόλμησε: παραμόνευσε και ευνούχισε τον πατέρα του την ώρα που πλησίαζε τη Γαία, αναλαμβάνοντας έτσι την εξουσία του σύμπαντος.
Η Χρυσή Εποχή και η Σκοτεινή Όψη
Η «Χρυσή Εποχή»: Μετά την ανάληψη του θρόνου, παντρεύτηκε την αδελφή του, Ρέα.
Σύμφωνα με τον Ησίοδο, η βασιλεία του ταυτίστηκε με μια εποχή απόλυτης αρμονίας και αφθονίας για τους ανθρώπους, χωρίς πολέμους, γηρατειά ή μόχθο, καθώς η γη παρήγαγε μόνη της τους καρπούς της.
Ο Φόβος και η Ύβρις: Παρά την ευημερία, ο Κρόνος αποδείχθηκε εξίσου τυραννικός με τον πατέρα του.
Αρνήθηκε να ελευθερώσει τους Κύκλωπες και τους Εκατόγχειρες, ενώ η κατάρα του Ουρανού και η προφητεία της Γαίας προειδοποιούσαν ότι θα ανατραπεί από το ίδιο του το παιδί.
Η Κατάποση των Παιδιών και η Πτώση
Η Κατάποση: Για να αποφύγει τη μοίρα του, κατάπινε κάθε νεογέννητο παιδί που γεννούσε η Ρέα: την Εστία, τη Δήμητρα, την Ήρα, τον Άδη και τον Ποσειδώνα.
Το Τέχνασμα της Ρέας: Στο έκτο παιδί, η Ρέα κατέφυγε κρυφά στην Κρήτη (στο Δικταίο ή Ιδαίο Άντρο), όπου γέννησε τον Δία.
Η Αρκαδική Παράδοση
Ο Τόπος της Γέννησης: Σύμφωνα με τους Αρκάδες, η Ρέα δεν γέννησε τον Δία στην Κρήτη, αλλά στο ιερό όρος Λύκαιο της Αρκαδίας (συγκεκριμένα σε μια τοποθεσία που λεγόταν Κρητέα).
Οι Νύμφες: Αμέσως μετά τον τοκετό, για να μην ακούσει ο Κρόνος το κλάμα του βρέφους, η Ρέα το εμπιστεύτηκε σε τρεις τοπικές νύμφες: τη Θεισόα, τη Νέδα (από την οποία πήρε το όνομά του το ποτάμι όπου έλουσαν το βρέφος) και την Αγνώ.
Ο Αετός και η Μεταφορά στην Κρήτη
Το Σύμβολο: Ο αετός, που αργότερα έγινε το κατεξοχήν ιερό πτηνό και σύμβολο του Δία, εμφανίζεται στις τοπικές αφηγήσεις ως ο ουράνιος προστάτης και αγγελιοφόρος.
Η Φυγάδευση: Με εντολή ή προστασία των θεϊκών δυνάμεων, ο αετός ανέλαβε να μεταφέρει με ασφάλεια το θείο βρέφος από τα βουνά της Αρκαδίας μακριά από την οργή του Κρόνου, φτάνοντας στην Κρήτη, στον Ψηλορείτη (στο Ιδαίο Άντρο).
Η Ανατροφή: Εκεί, στο σπήλαιο, παρέλαβαν το μωρό οι Κουρήτες, οι οποίοι χόρευαν χτυπώντας τα ξίφη στις ασπίδες τους για να σκεπάζουν τα κλάματα, ενώ η αίγα Αμάλθεια το έτρεφε με το γάλα της και οι μέλισσες με μέλι.
Στον Κρόνο έδωσε να καταπιεί έναν σπαργανωμένο λίθο (τον Ομφαλό), ξεγελώντας τον.
Τιτανομαχία: Όταν ο Δίας μεγάλωσε, ανάγκασε τον πατέρα του (με τη βοήθεια της Μήτιδας και ενός εμετικού φίλτρου) να ξεράσει τα αδέλφια του και τον λίθο.
Ακολούθησε ο δεκαετής ανελέητος πόλεμος μεταξύ Τιτάνων και Ολύμπιων θεών, γνωστός ως Τιτανομαχία.
Η Ήττα: Με τη συνδρομή των Κυκλώπων και των Εκατόγχειρων, οι Ολύμπιοι νίκησαν.
Ο Κρόνος και οι περισσότεροι Τιτάνες ρίχτηκαν δεμένοι στα βάθη των Ταρτάρων. Σε μεταγενέστερες παραδόσεις, ο Δίας συμφιλιώθηκε αργότερα μαζί του και τον όρισε κυβερνήτη των Νήσων των Μακάρων (των Ηλυσίων Πεδίων).
Συμβολισμοί και Στοιχεία
Χαρακτηριστικό | Περιγραφή |
Κύρια Ιδιότητα | Θεός του χρόνου, της φθοράς, της συγκομιδής και των κύκλων της ζωής. |
Σύμβολο | Το δρεπάνι (σύμβολο θερισμού αλλά και το όπλο της ανατροπής). |
Φιλοσοφική Έννοια | Στους αρχαίους και μεταγενέστερους στοχαστές ταυτίστηκε με τον πανδαμάτορα Χρόνο, ο οποίος «καταπίνει» όλα όσα δημιουργεί. |
Ρωμαϊκή Αντιστοιχία | Saturnus (Κρόνος), προς τιμήν του οποίου γιορτάζονταν τα Σατουρνάλια, γιορτή ισότητας και ανεστραμμένων ρόλων. |
ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΣΤΡΑΤΑΚH (valentina) ΣΧΕΔΙΑΣΤΡIΑ ΔΗΜΗΟΥΡΓΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ
Σχόλια