Η Κυνάνη (περ. 358–323 π.Χ.)
Η Κυνάνη (περ. 358–323 π.Χ.) υπήρξε η πραγματική «πολεμίστρια πριγκίπισσα» της αρχαίας Μακεδονίας.
Ήταν ετεροθαλής αδελφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, κόρη του βασιλιά Φιλίππου Β΄ και της Ιλλυριδής πριγκίπισσας Αυδάτας.
Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες γυναίκες των βασιλικών οίκων που περιορίζονταν στον γυναικωνίτη, η Κυνάνη ανατράφηκε ως γνήσια πολεμίστρια και έμεινε στην ιστορία ως μία ατρόμητη στρατηγός.
Η ανατροφή και το πρώτο κατόρθωμα
Η μητέρα της, ακολουθώντας τα σκληροτράχηλα ιλλυρικά έθιμα, την εκπαίδευσε από μικρή:
Στην ιππασία και την έφιππη μάχη.
Στη χρήση του τόξου, του ακοντίου και του ξίφους.
Στη στρατιωτική τακτική και τη διοίκηση ανδρών.
Ο αρχαίος ιστορικός Πολύαινος στα «Στρατηγήματά» του αναφέρει ότι η Κυνάνη ήταν περίφημη για τις στρατιωτικές της γνώσεις και ότι ηγούνταν αυτοπροσώπως στρατευμάτων στο πεδίο της μάχης.
Το πιο γνωστό νεανικό της κατόρθωμα σημειώθηκε κατά τη διάρκεια μιας εκστρατείας εναντίον των Ιλλυριών:
σε μάχη σώμα με σώμα, η νεαρή Κυνάνη σκότωσε με τα ίδια της τα χέρια την πολεμίστρια βασίλισσα των Ιλλυριών, την Καιρία, τρέποντας τον εχθρικό στρατό σε φυγή.
Ο γάμος, η χηρεία και η εκπαίδευση της κόρης της
Ο Φίλιππος Β΄ την πάντρεψε με τον ανιψιό του, τον πρώην βασιλιά Αμύντα Δ΄, με τον οποίο απέκτησε μια κόρη, την Αδέα (τη μετέπειτα βασίλισσα Ευρυδίκη).
Όταν ο Αλέξανδρος ανέβηκε στον θρόνο το 336 π.Χ., εκτέλεσε τονΑμύντα ως πιθανό διεκδικητή. Η Κυνάνη έμεινε χήρα σε πολύ νεαρή ηλικία.
Ο Αλέξανδρος προσπάθησε να την ξαναπαντρέψει με τον βασιλιά των Αγριάνων, Λάγγαρο, για να την εξουδετερώσει πολιτικά, όμως ο υποψήφιος γαμπρός αρρώστησε και πέθανε μυστηριωδώς πριν τον γάμο.
Έκτοτε, η Κυνάνη αρνήθηκε πεισματικά να ξαναπαντρευτεί.
Αφιέρωσε όλη της τη ζωή στην εκπαίδευση της κόρης της, μαθαίνοντάς της ακριβώς τις ίδιες πολεμικές τέχνες, καθιστώντας και εκείνη δεινή ιππέα και πολεμίστρια.
Η εκστρατεία στην Ασία και ο θάνατός της
Μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου στη Βαβυλώνα (323 π.Χ.), ξέσπασε ο πόλεμος των Διαδόχων.
Η Κυνάνη σχεδίασε μια εξαιρετικά τολμηρή στρατηγική κίνηση: αποφάσισε να παντρέψει την κόρη της με τον νέο βασιλιά, τον ετεροθαλή αδελφό της Φίλιππο Γ΄ τον Αρριδαίο, ενώνοντας τα δικαιώματα του θρόνου.
Η πορεία: Συγκρότησε δικό της στρατό και ξεκίνησε από τη Μακεδονία με κατεύθυνση την Ασία.
Ο αντιβασιλέας Αντίπατρος προσπάθησε να τη σταματήσει στον ποταμό Στρυμόνα, αλλά η Κυνάνη τον κατατρόπωσε και πέρασε τον Ελλήσποντο.
Η σύγκρουση με τον Αλκέτα: Ο πανίσχυρος αντιβασιλέας Περδίκκας έστειλε τον αδελφό του, στρατηγό Αλκέτα, επικεφαλής μεγάλης στρατιωτικής δύναμης για να της κλείσει τον δρόμο.
Το τέλος: Οι δύο στρατοί συναντήθηκαν στην Ασία.
Η Κυνάνη βγήκε μπροστά από τις γραμμές της και μίλησε στους Μακεδόνες στρατιώτες, κατηγορώντας τον Αλκέτα για αχαριστία απέναντι στο αίμα του Φιλίππου.
Ο Αλκέτας, φοβούμενος ότι οι στρατιώτες του θα προσχωρούσαν σε εκείνη, διέταξε να τη δολοφονήσουν επιτόπου.
Η τελική της νίκη μετά θάνατον
Ο θάνατος της Κυνάνης προκάλεσε εξέγερση στον μακεδονικό στρατό.
Οι στρατιώτες αρνήθηκαν να πολεμήσουν, εξοργισμένοι από τον φόνο της κόρης του Φιλίππου, και απαίτησαν να πραγματοποιηθεί ο γάμος.
Έτσι, η κόρη της παντρεύτηκε πράγματι τον Φίλιππο Αρριδαίο και ανέβηκε στον θρόνο ως βασίλισσα Ευρυδίκη, εκπληρώνοντας το σχέδιο της μητέρας της. Αργότερα, ο βασιλιάς Κάσσανδρος μετέφερε τα οστά της Κυνάνης στις βασιλικές Αιγές (Βεργίνα), θάβοντάς την με πλήρεις βασιλικές και στρατιωτικές τιμές.
Δεν υπάρχει προσωπογραφία ή άγαλμά της
Δεν σώζεται κανένα αυθεντικό πορτρέτο, προτομή ή νόμισμα με τη μορφή της Κυνάνης.
Παρότι άνηκε στη δυναστεία των Αργεαδών, δεν έκοψε ποτέ δικά της νομίσματα με το πρόσωπό της.
Η μορφή της παραμένει ζωντανή μέσα από τα κείμενα του Πολυαίνου, του Αρριανού και του Διοδώρου Σικελιώτη, που περιγράφουν μια αγέρωχη Μακεδόνισσα που πολεμούσε στην πρώτη γραμμή με πανοπλία και δόρυ.
ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΣΤΡΑΤΑΚH (valentina) ΣΧΕΔΙΑΣΤΡIΑ ΔΗΜΗΟΥΡΓΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ
Σχόλια